Het labo van morgen verbindt meer dan systemen

Labo’s verwerken steeds meer en complexere diagnostiek, terwijl zorgverleners en patiënten resultaten sneller en in een duidelijkere vorm verwachten. Tegelijk staan budgetten en personeelscapaciteit onder druk. De vraag is daarom niet alleen hoe een labo intern efficiënter kan werken, maar ook welke rol het opneemt in het volledige zorgtraject.

Voor Pieter De Smet, Business Line Director Lab, en Sara Moeys, Product Manager Lab bij Nexuzhealth, ligt het antwoord in een sterker verbonden labowerking. Een connected labo is daarbij geen afgebakende oplossing, maar een visie voor de sector: instrumenten, labodisciplines, zorgverleners en data moeten beter samenwerken, zodat diagnostische informatie sneller op de juiste plaats terechtkomt en labo’s nieuwe ontwikkelingen vlotter kunnen opnemen.

Met Nexuzhealth Lab vertalen ze die visie naar een nieuwe generatie laboratoriumsoftware. Een cloud-native platform dat verschillende labodisciplines samenbrengt, nieuwe technologieën flexibel integreert en labo's in staat stelt om sneller in te spelen op diagnostische innovaties. Zo kunnen labo's zich blijven richten op hun kerntaak, terwijl de technologie op de achtergrond mee evolueert.

pieter-de-smet-blog

Pieter De Smet, Business Line Director Lab bij Nexuzhealth

Moderne diagnostiek stelt hogere eisen

Volgens Pieter veranderen de verwachtingen van artsen. Ze rekenen steeds meer op labo’s die niet alleen diagnostische resultaten aanleveren, maar ook helpen om die resultaten te interpreteren en in een bredere klinische context te plaatsen.

"Van een labo wordt meer verwacht, maar met minder middelen. Het moet dus efficiënter, accurater en sneller."
Pieter-De-Smet-web
Pieter De Smet

Business Line Director Lab bij Nexuzhealth

Tegelijk verwacht de voorschrijvende arts dat het labo meedenkt en de resultaten in een breder beeld plaatst. Sara ziet die evolutie ook in de rapportering. “Vroeger kreeg de arts een droge lijst: die test, die waarde. Vandaag moet een rapport duidelijk maken welke resultaten relevant zijn voor de specifieke patiënt en hoe die binnen zijn klinische context geïnterpreteerd moeten worden.”

Ook patiënten nemen een actievere rol op. Ze raadplegen zelf resultaten, stellen gerichtere vragen en verwachten begrijpelijke informatie. Tegelijk verschuift de aandacht geleidelijk van behandelen naar vroeger opsporen en voorkomen. Sara ziet daarin ook de rol van het labo veranderen. “Diagnostiek komt op steeds meer momenten in het zorgtraject aan bod. Het labo levert dus niet alleen resultaten aan, maar helpt steeds vaker om die informatie te duiden.”

Nieuwe vormen van diagnostiek versterken die beweging. Pieter maakt dat concreet met genetische en moleculaire testen. “Genetische analyses zoals de NIPT tonen hoe onderzoek dat vroeger complex en duur was vandaag veel toegankelijker is via een bloedafname. Ook andere moleculaire testen verschuiven naar het labo. De keten moet zulke nieuwe testen en toestellen snel kunnen opnemen.” Ook digitale pathologie brengt nieuwe beelden en datastromen binnen in het labo.

Die bredere rol komt er op een moment waarop de operationele druk al hoog is. Testvolumes nemen toe, technische en medisch-specialistische profielen zijn schaars en specialistische analyses worden vaker gecentraliseerd in grotere netwerken. Sara vat de kern samen: “De analytische kwaliteit is onder controle. De grootste druk zit op efficiëntie: resultaten moeten sneller beschikbaar zijn, met minder mensen en minder middelen.”

Labo’s beschikken bovendien minder vaak over grote interne IT-teams en willen hun expertise vooral inzetten op diagnostiek en innovatie. Wanneer software niet kan meegroeien, toestellen moeilijk aansluiten of upgrades veel voorbereiding vragen, wordt de IT errond de bottleneck. Voor Nexuzhealth is dat de centrale ontwerpvraag: technologie mag de groei van diagnostiek niet afremmen, maar moet nieuwe testen, volumes en samenwerkingsvormen vlot kunnen ondersteunen.

Systemen die niet aansluiten vertragen de diagnostiek

Volgens Pieter ligt de uitdaging vandaag niet alleen in het automatiseren van processen, maar ook in de flexibiliteit van de systemen waarmee labo’s werken. “Veel labo’s zijn al sterk geautomatiseerd, maar de breuken tussen systemen blijven een uitdaging. Bovendien maken bestaande IT-omgevingen het niet altijd eenvoudig om nieuwe analysetoestellen, testen of toepassingen te integreren. Diagnostiek evolueert steeds sneller. De technologie moet die ontwikkelingen kunnen volgen en versterken, in plaats van ze af te remmen.”

Een connected lab moet die breuken wegnemen. “Je moet niet alleen toestellen verbinden, maar ook de verschillende labodisciplines en het bredere zorgnetwerk. Gedeelde standaarden en open integraties zijn nodig om die informatie te laten doorstromen.” Vanuit die visie ondersteunt Nexuzhealth Lab zowel de aansluiting van instrumenten en toepassingen als de samenwerking tussen klinische biologie, anatomopathologie en klinische genetica.

Sara maakt dat concreet met de vernieuwde screening op baarmoederhalskanker. “Een staal wordt eerst in het klinisch labo moleculair onderzocht op HPV. Afhankelijk van het resultaat volgt verder onderzoek door anatomopathologie. Voor de arts en de patiënt is dat één onderzoeksvraag. Dan moeten de aanvraag, de staalidentificatie en de resultaten doorheen beide disciplines op elkaar blijven aansluiten, zodat er uiteindelijk één samenhangend rapport ontstaat.”

"Als meerdere labo’s één vraagstuk onderzoeken, moeten zij de puzzel samenleggen; niet de arts."
sara-moeys-website
Sara Moeys

Product Manager Lab bij Nexuzhealth

Voor Pieter reikt connectiviteit verder dan de koppeling tussen een toestel en het LIS. “Een connected lab is technisch verbonden, maar ook verbonden in kennis. Een klinisch bioloog of patholoog moet relevante informatie uit andere disciplines en uit het centraal elektronische patiëntendossier kunnen meenemen, zonder zelf in verschillende systemen naar losse stukken te zoeken.”

Die verbinding stopt niet aan de muren van het labo. Resultaten moeten op het juiste moment beschikbaar zijn voor de specialist, huisarts of andere zorgpartner die het traject opvolgt. Europese initiatieven zoals de European Health Data Space versterken de beweging naar gestandaardiseerde gegevensuitwisseling. Zorgorganisaties moeten daarbij ook afspreken welke informatie wordt gedeeld, wie toegang krijgt en hoe die wordt geïnterpreteerd.

“Daarvoor moeten gegevens gestructureerd en betrouwbaar zijn. Zo kunnen labo’s resultaten doorheen de tijd volgen, processen zoals doorlooptijden analyseren en nieuwe toepassingen op bruikbare data laten voortbouwen. Een systeem kan maar zo slim zijn als de data waarop het steunt”, zegt Pieter.

Sara ziet artificiële intelligentie als een manier om gestructureerd werken beter te laten aansluiten bij de praktijk. “Een patholoog is gewend om tijdens het bekijken van beelden een verslag te dicteren. AI kan die werkwijze behouden en tegelijk relevante informatie uit de tekst omzetten naar gestructureerde data.” Zo wordt informatie beter herbruikbaar zonder extra registratielast. De medische interpretatie, validatie en verantwoordelijkheid blijven bij de zorgprofessional.

sara-moeys-product-manager-website

Sara Moeys,  Product Manager Lab bij Nexuzhealth

Hoe Nexuzhealth Lab die visie waarmaakt

Een connected lab vraagt meer dan technische koppelingen. Voor Pieter begint het bij een fundamentele keuze: labodisciplines dichter bij elkaar brengen zonder hun eigenheid weg te drukken. “De klinische biologie, anatomopathologie en klinische genetica hebben elk hun eigen expertise en processen. Tegelijk werken ze steeds vaker rond dezelfde diagnostische vraag. Dan moet je technologie ervoor zorgen dat ze kunnen samenwerken rond dezelfde aanvraag, staalidentificatie en rapportering, zonder hen allemaal in dezelfde workflow te dwingen. Daarom bouwen we Nexuzhealth Lab als één cloudgebaseerd LIS voor de drie disciplines.”

Die openheid stopt niet aan de grenzen van het platform. “Een labo zal altijd werken met een combinatie van toestellen, automatisatie en gespecialiseerde toepassingen. Je kan dus niet verwachten dat alles binnen één systeem zit. Het LIS moet vooral de verbindende laag vormen die al die onderdelen laat samenwerken”, legt Pieter uit.

In de praktijk vraagt dat om verbindingen met heel uiteenlopende technologieën. “We moeten kunnen communiceren met individuele analysetoestellen, Total Laboratory Automation en middleware, maar ook met gespecialiseerde software voor bijvoorbeeld genetica en digitale pathologie. Waar mogelijk vertrekken we van internationale standaarden zoals HL7, ASTM en FHIR. Wijkt een systeem daarvan af, dan kunnen modulaire drivers de verbinding maken.”

Ook de continuïteit van het labo speelt daarin een belangrijke rol. “Een labo kan niet zomaar stilvallen wanneer de netwerkverbinding tijdelijk wegvalt. Daarom buffert de Lab Gateway de gegevens lokaal en synchroniseert hij ze zodra de verbinding hersteld is.”

Diezelfde visie bepaalt volgens Pieter ook de technologische basis van het platform. “Labo’s willen hun mensen en middelen in de eerste plaats inzetten op diagnostiek en innovatie, niet op het onderhouden van complexe IT-infrastructuur. Cloud-native technologie en Software as a Service (SaaS)-modellen maken het mogelijk om een groter deel van dat technische beheer centraal te organiseren. Tegelijk kan de capaciteit flexibel meegroeien met veranderende volumes, zonder dat labo’s telkens ingrijpende aanpassingen aan hun infrastructuur moeten doorvoeren. Zo ontstaat er meer ruimte om te focussen op hun eigen expertise en nieuwe diagnostische ontwikkelingen.”

Ook updates worden daardoor anders georganiseerd. “In plaats van één grote upgrade waarin jaren aan wijzigingen samenkomen, werken we met kleinere functionele releases. Het voorziene kwartaalritme houdt de veranderingen overzichtelijker en maakt ook de validatie voor labo’s beheersbaarder. Technische en beveiligingsupdates kunnen bovendien sneller worden uitgerold, zonder onderbreking van de dagelijkse werking. Dankzij het zero-downtimeprincipe blijft het labo ook tijdens updates operationeel.”

Meer verbinding vraagt tegelijk om duidelijke grenzen. “Een open ecosysteem betekent niet dat data zomaar door alle systemen mogen bewegen”, benadrukt Pieter. “Je moet heel duidelijk bepalen welke informatie beschikbaar is, wie er toegang toe krijgt en hoe je die gegevens beschermt. Gegevensscheiding, encryptie, veilige authenticatie en voortdurende beveiligingsupdates zijn daarom geen extra’s, maar maken deel uit van de architectuur.”

Maar technologie alleen bepaalt niet hoe het labo van morgen eruitziet. Sara brengt daarbij de dagelijkse praktijk van de gebruiker naar voren.

"Je kan een technisch sterke oplossing bouwen, maar uiteindelijk moet die aansluiten bij hoe mensen in een labo werkelijk werken."
sara-moeys-website
Sara Moeys

Product Manager Lab bij Nexuzhealth

“Daarom wachten we niet tot een functionaliteit volledig ontwikkeld is om feedback te vragen. Onze UX-designer gaat naar de werkvloer, observeert hoe medewerkers vandaag werken en laat hen door klikbare ontwerpen van nieuwe workflows gaan. Dan zie je snel waar informatie ontbreekt, welke handelingen overbodig zijn en wat eenvoudiger kan. Die kennis verzamel je niet achter een bureau.”

Die nauwe samenwerking met de werkvloer vormt ook de basis voor de verdere ontwikkeling van Nexuzhealth Lab. “We willen niet alleen software leveren en onderhouden”, besluit Pieter. “Onze rol is om IT-expertise te verbinden met de kennis uit de dagelijkse labopraktijk. Samen met labo’s willen we blijven nadenken over hoe diagnostiek, technologie en data evolueren en die inzichten vertalen naar een platform dat mee kan veranderen.”

Het connected lab in de zorg van morgen

In die visie is het labo van de toekomst niet simpelweg een snellere versie van het labo van vandaag. “Het labo wordt steeds meer een diagnostisch knooppunt”, vertelt Sara. “Een resultaat staat nooit volledig op zichzelf. Je moet het kunnen bekijken in zijn historische en klinische context en de relevante informatie beschikbaar maken voor de zorgprofessional die ermee aan de slag moet.”

Automatisering, gestructureerde data en artificiële intelligentie kunnen daarbij ondersteunen. “Repetitieve stappen zullen steeds vaker geautomatiseerd worden. AI kan helpen om grote hoeveelheden informatie te doorzoeken, patronen te herkennen en rapporten duidelijker op te bouwen. Dat neemt de medische interpretatie niet over, maar geeft de laboprofessional net meer ruimte voor complexe diagnostiek, duiding en gericht advies.” Voor Pieter komt de uiteindelijke ambitie samen bij de patiënt.

“We willen de keten naar diagnostiek zo kort mogelijk maken, zodat patiënten snel en accuraat hun resultaten krijgen. Als labo’s informatie beter kunnen verbinden en interpreteren, ontstaat er ook meer ruimte om gezondheidsproblemen vroeger op te sporen.”
Pieter-De-Smet-web
Pieter De Smet

Business Line Director Lab bij Nexuzhealth

“Voor patiënten kan dat minder onnodige herhalingen, een kortere weg naar de juiste diagnose en begrijpelijkere resultaten betekenen”, vult Sara aan. “Tegelijk hoeven zorgverleners niet langer zelf informatie uit verschillende bronnen samen te leggen. Het labo kan zijn expertise daardoor vroeger en gerichter in het zorgtraject inzetten.”

Dat is ook de richting waarin Nexuzhealth Lab verder wordt ontwikkeld. “We willen een digitaal fundament bieden dat niet alleen kan meegroeien met nieuwe vormen van diagnostiek, maar ook helpt om innovaties sneller naar de werkvloer te brengen”, zegt Pieter. “Nieuwe testen, technologieën en toepassingen moeten vlot geïntegreerd kunnen worden, zonder dat de bestaande IT-omgeving die vooruitgang afremt. Die evolutie kunnen we alleen vormgeven door als technologie- en integratiepartner nauw met labo’s te blijven samenwerken.”

From systems to synergies gaat daarom niet over alles onderbrengen in één systeem. Het gaat erom dat systemen, data en medische expertise elkaar versterken. Labo’s die daarin slagen, zullen niet alleen klaar zijn voor de toekomst van de zorg. Ze zullen die toekomst mee bepalen.

Ontdek meer over Nexuzhealth Lab
Vraag uw gratis persoonlijke demo aan
Meer informatie

Wat je meeneemt uit dit artikel?

  1. Het labo als diagnostisch knooppunt

  2. Verbonden labodisciplines voor samenhangende resultaten

  3. Open integraties die innovatie mogelijk maken

  4. Gestructureerde data als basis voor gegevensdeling en AI

  5. Technologie die aansluit bij de labopraktijk

Abonneer je op onze nieuwsbrief

Ontdek inspirerende verhalen, inzichten van experts en leer Nexuzhealth beter kennen.